Όσα ειπώθηκαν στη συνέντευξη Καφαντάρη και Βλαχάκη και δεν χωρούν σε μια γιορτή
Η πρόσφατη συνέντευξη που παραχώρησαν στην εκδότρια του The Greek Press, Μαριάννα Μιχαλιτσιάνου, στα πλαίσια του The Greek Press – Interviews Edition, ο Δημήτρης Καφαντάρης και ο Γιώργος Βλαχάκης δεν περιορίστηκε σε εθιμοτυπικές αναφορές ή σε γενικές διαπιστώσεις για τη σχέση πατρίδας και ομογένειας. Αντιθέτως, ανέδειξε με καθαρό τρόπο μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα που τοποθετούν την τοπική αυτοδιοίκηση στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών και εθνικών εξελίξεων, αλλά και της καθημερινότητας των πολιτών.
Ο Δημήτρης Καφαντάρης περιέγραψε αναλυτικά τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, εξηγώντας γιατί η παρουσία της αυτοδιοίκησης στις Βρυξέλλες δεν είναι τυπική, αλλά ουσιαστική: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών είναι ένα όργανο αντίστοιχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δηλαδή είναι η έκφραση της αυτοδιοίκησης της Ευρώπης. Κάθε χώρα έχει εκπροσώπους. Η Ελλάδα έχει δώδεκα μέλη στην ολομέλεια, έξι από τον πρώτο βαθμό αυτοδιοίκησης και έξι από τις περιφέρειες».
Όπως τόνισε, εκεί δεν γίνεται απλώς ανταλλαγή απόψεων, αλλά παράγεται πολιτική: «Ουσιαστικά επεξεργαζόμαστε ζητήματα που αφορούν τις χώρες μας, τις τοπικές μας κοινωνίες, από την αγροτική οικονομία και την αλιεία μέχρι τον τουρισμό και τη διεύρυνση, και στέλνουμε τις αντίστοιχες γνωμοδοτήσεις είτε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είτε στους Επιτρόπους για να πάρουν τον δρόμο της νομοθέτησης».
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο μεταναστευτικό και στο άσυλο, με τον ίδιο να επισημαίνει τη συχνά υποτιμημένη πίεση που δέχονται οι τοπικές κοινωνίες πρώτης γραμμής: «Όταν μιλάς σε ανθρώπους που δεν είναι από χώρες πρώτης γραμμής υποδοχής, δεν αντιλαμβάνονται εύκολα τι εμείς τραβάμε. Οι δήμοι και οι μικρές κοινωνίες υποδέχονται τον κόσμο στα παράλια, στο Βόρειο και Νότιο Αιγαίο, στην Κρήτη, αλλά και στην εσωτερική Ελλάδα».
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της αυτοδιοίκησης δεν είναι επικουρικός, αλλά καθοριστικός: «Η αυτοδιοίκηση παίρνει σημαντικό ρόλο. Είναι ο πιο κοντινός θεσμός στον πολίτη. Είναι ο θεσμός που παρεμβαίνει άμεσα για ό,τι συμβαίνει σε έναν τόπο». Και όπως εξήγησε, χωρίς επαρκή εργαλεία η κατάσταση δεν μπορεί να διαχειριστεί: «Πρέπει να έχουμε τα απαραίτητα οικονομικά εργαλεία, ώστε η αυτοδιοίκηση να μπορεί να δημιουργεί υποδομές. Γιατί η ένταξη γίνεται στις κοινωνίες, κοντά στους δήμους».
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στο ζήτημα της ευρωπαϊκής διεύρυνσης και των εθνικών θεμάτων, όπου, όπως σημείωσε, οι διαχωριστικές γραμμές εξαφανίζονται:
«Εκεί πάμε ως εθνική ομάδα. Δεν υπάρχουν παρατάξεις. Όταν συζητάμε θέματα εθνικά, μπαίνουμε όλοι μαζί για να κερδίσουμε για τις χώρες μας. Γιατί εκεί η μάχη γίνεται στις χώρες».
Ιδιαίτερα έντονη ήταν και η αναφορά στο δημογραφικό πρόβλημα και την αστικοποίηση, ένα θέμα που συνδέεται άμεσα με το brain drain και αφορά εξίσου την Ελλάδα και την ομογένεια:
«Το μεγάλο πρόβλημα της Ελλάδας είναι η αστικοποίηση. Βλέπουμε τα χωριά να ερημώνουν, τον πληθυσμό να συγκεντρώνεται στις πόλεις και να έχουμε δημογραφικό πρόβλημα, όπως όλη η Ευρώπη. Αυτό δύσκολα ανατρέπεται, δεν υπάρχει μαγικό ραβδί».
Παράλληλα, αναδείχθηκε η αντίφαση που βιώνουν πολλές περιοχές:
«Σε κάποιους δήμους δεν υπάρχει ανεργία, αλλά δεν υπάρχουν εργατικά χέρια». Ένα στοιχείο που, όπως ειπώθηκε, απαιτεί συντονισμό κεντρικής πολιτικής και τοπικής δράσης.
Σημαντικό κομμάτι της συνέντευξης αφιερώθηκε στη σχέση με την ομογένεια, όχι ως συμβολική αναφορά, αλλά ως θεσμική πραγματικότητα: «Εμείς οι αυτοδιοικητικοί με την Ομογένεια έχουμε μια διαχρονική σχέση. Είναι δημότες μας, είναι γραμμένοι στα δημοτολόγια, άρα είναι συμπολίτες μας». Και συμπλήρωσε: «Πρέπει να είμαστε κοντά, να ανταλλάσσουμε απόψεις και να δημιουργούμε γέφυρες επαφής και συνεργασίας».
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Βλαχάκης μετέφερε τη διάσταση της συλλογικής μνήμης και της ευθύνης της διασποράς, εξηγώντας γιατί οι δράσεις της ομογένειας έχουν ευρύτερο νόημα: «Δεν γιορτάζουμε το χωριό το δικό μου ή το α ή το β. Γιορτάζουμε το ξεκίνημα της Επανάστασης. Είναι ιστορικό γεγονός για όλους τους Έλληνες».
Και σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της συνέντευξης, υπογράμμισε: «Χωρίς αυτά τα πρώτα αίματα, χωρίς τη στρατηγική και τις θυσίες των ηρώων μας, δεν θα είμαστε σήμερα ελεύθεροι Έλληνες, ούτε θα μπορούσαμε να υπάρχουμε ως Έλληνες στον Καναδά και στην Αμερική».
Η συνέντευξη κατέληξε με ένα μήνυμα που διαπερνά τόσο την πολιτική όσο και την ομογενειακή πραγματικότητα: «Όταν είμαστε όλοι μαζί και μιλάμε με μία φωνή, αυτή η φωνή είναι πιο ισχυρή».
Ένα μήνυμα που φωτίζει τον βαθύτερο ρόλο της αυτοδιοίκησης, της Ευρώπης και της ομογένειας σε μια περίοδο γεωπολιτικών πιέσεων και κοινωνικών αλλαγών και εξηγεί γιατί οι εκδηλώσεις της διασποράς δεν είναι απλώς γιορτές, αλλά κομμάτι ενός ευρύτερου, ζωντανού διαλόγου για το μέλλον του ελληνισμού.
