Την εκτίμηση ότι το ευνοϊκό περιθώριο που είχε δημιουργηθεί για πρόοδο στο Κυπριακό αρχίζει να εξαντλείται εξέφρασε η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Μαρία Άνχελα Ολγκίν, επισημαίνοντας ότι το κλίμα αντιπαράθεσης και η έλλειψη πολιτικής βούλησης δυσχεραίνουν την προσπάθεια επανεκκίνησης των συνομιλιών.
Σε συνέντευξή της στο τουρκικό πρακτορείο ANKA, η Ολγκίν ανέφερε ότι «η ευνοϊκή ευκαιρία που είχαμε κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους και στις αρχές του τρέχοντος έτους σταδιακά χάνεται», προειδοποιώντας παράλληλα ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο καθιστούν ακόμη πιο σύνθετο το περιβάλλον γύρω από το Κυπριακό.
Η προσωπική απεσταλμένη αναφέρθηκε και στο παρασκήνιο της μη πραγματοποίησης τριμερούς συνάντησης στη Νέα Υόρκη μεταξύ του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Όπως εξήγησε, η τριμερής δεν περιλαμβανόταν αρχικά στο πρόγραμμα του Γενικού Γραμματέα. Η πρόταση τέθηκε από τον Νίκο Χριστοδουλίδη και μεταφέρθηκε από την ίδια στον Τουφάν Ερχιουρμάν. Σύμφωνα με την Ολγκίν, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έκρινε ότι, χωρίς νέα δεδομένα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ουσιαστική πρόοδο, μια τέτοια συνάντηση δεν θα είχε θετικό αποτέλεσμα.
Η Ολγκίν υπογράμμισε ότι τα Ηνωμένα Έθνη μπορούν να διευκολύνουν τη διαδικασία, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις πολιτικές αποφάσεις των δύο πλευρών. Στο ίδιο πλαίσιο εξέφρασε προβληματισμό για την καθυστέρηση στην εφαρμογή Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που έχουν ήδη συζητηθεί.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η συνεργασία για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, ζητήματα παράτυπης μετανάστευσης και αποναρκοθέτησης, καθώς και νέα σημεία διέλευσης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Μια Μηλιά, σημειώνοντας ότι ένα νέο σημείο διέλευσης θα μπορούσε να ενισχύσει το εμπόριο μεταξύ των δύο κοινοτήτων, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει η απαιτούμενη πολιτική απόφαση.
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στον Οκτώβριο, όταν η Ολγκίν αναμένεται να επιστρέψει στην Κύπρο για νέο κύκλο επαφών. Στο επίκεντρο θα βρεθούν τόσο η ουσία όσο και η μεθοδολογία μιας ενδεχόμενης νέας διαπραγματευτικής διαδικασίας, με στόχο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια ουσιαστική συνάντηση σε διευρυμένη σύνθεση 5+1.
Η ίδια υποστηρίζει ότι πριν από την επανέναρξη των συνομιλιών θα πρέπει να υπάρχει συμφωνία για το πλαίσιο και τον τρόπο διεξαγωγής τους, ώστε να αποφεύγονται εμπόδια από τα πρώτα στάδια. Τόνισε επίσης ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση προϋποθέτει διάθεση για συμβιβασμούς και αναζήτηση αμοιβαίου οφέλους, στοιχεία τα οποία, κατά την εκτίμησή της, δεν διακρίνονται αυτή τη στιγμή στον απαιτούμενο βαθμό.
Παράλληλα, τα Ηνωμένα Έθνη επεξεργάζονται υλικό σχετικά με τις συγκλίσεις που είχαν επιτευχθεί στις διαπραγματεύσεις της περιόδου 2015–2017. Η Ολγκίν διευκρίνισε ότι το σχετικό έγγραφο δεν θα παρουσιαστεί πριν αρχίσουν νέες διαπραγματεύσεις, καθώς θεωρεί ότι η πρόωρη παρουσίασή του θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αντιπαράθεση γύρω από την ερμηνεία των προηγούμενων συγκλίσεων.
Κατά τις επαφές του Οκτωβρίου αναμένεται να εξεταστεί κατά πόσον οι δύο πλευρές μπορούν να προχωρήσουν σε συγκεκριμένα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και να διαμορφώσουν κοινή προσέγγιση για τη μεθοδολογία και τις προϋποθέσεις μιας νέας διαπραγματευτικής διαδικασίας.
