Σημάδια σταδιακής αποκλιμάκωσης στις σχέσεις Καναδά και Κίνας βλέπει η κυβέρνηση του Mark Carney, με αφορμή την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Κίνας Wang Yi στον Καναδά, την πρώτη επίσκεψη Κινέζου ΥΠΕΞ στη χώρα εδώ και μία δεκαετία.
Ο Wang Yi αναμένεται να πραγματοποιήσει σειρά επαφών με την υπουργό Εξωτερικών Anita Anand αλλά και με τον ίδιο τον Καναδό πρωθυπουργό, σε μια συγκυρία όπου η Οττάβα επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη διεθνή εμπορική και διπλωματική της στρατηγική, μειώνοντας σταδιακά την εξάρτηση από την αμερικανική αγορά.
Ο υπουργός Διεθνούς Εμπορίου Maninder Sidhu χαρακτήρισε την επίσκεψη «θετικό σημάδι» για τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, υποστηρίζοντας ότι δείχνει πως οι διμερείς επαφές κινούνται προς πιο σταθερή και εποικοδομητική κατεύθυνση.
Οι σχέσεις Οττάβας και Πεκίνου είχαν επιδεινωθεί δραματικά μετά τη σύλληψη της Huawei CFO Meng Wanzhou στον Καναδά το 2018 και την επακόλουθη κράτηση των Michael Kovrig και Michael Spavor από τις κινεζικές αρχές, υπόθεση που είχε προκαλέσει σοβαρή διπλωματική κρίση μεταξύ των δύο χωρών.
Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα καταγράφεται προσπάθεια επαναπροσέγγισης. Ο Mark Carney είχε ταξιδέψει στο Πεκίνο τον Ιανουάριο, όπου συναντήθηκε με τον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping, εξασφαλίζοντας, σύμφωνα με την καναδική κυβέρνηση, ελαφρύνσεις δασμών για καναδικά αγροτικά προϊόντα, όπως η canola και τα θαλασσινά.
Στο πλαίσιο των ίδιων συνομιλιών, ο Καναδάς συμφώνησε να αποσύρει τον δασμό 100% στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα και να επιτρέψει την εισαγωγή έως 49.000 κινεζικών EVs με χαμηλότερο δασμολογικό συντελεστή.
Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές και οικονομικές συζητήσεις στον Καναδά, ιδιαίτερα σε σχέση με το μέλλον της εγχώριας αυτοκινητοβιομηχανίας και την ασφάλεια κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού.
Ο Maninder Sidhu, που επισκέφθηκε πρόσφατα την Κίνα, δήλωσε ότι η καναδική κυβέρνηση επιδιώκει να προσελκύσει κινεζικές επενδύσεις στην παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων εντός Καναδά, αξιοποιώντας καναδικές πρώτες ύλες, τοπικές αλυσίδες εφοδιασμού και καναδικό εργατικό δυναμικό.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Καναδάς επιχειρεί να ακολουθήσει ένα πιο «ρεαλιστικό» μοντέλο σχέσεων με το Πεκίνο, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις εμπορικές ευκαιρίες και στις ανησυχίες γύρω από ζητήματα ασφάλειας, τεχνολογίας και γεωπολιτικής επιρροής.
Η Vina Nadjibulla από το Asia Pacific Foundation of Canada χαρακτήρισε την επίσκεψη Wang Yi ιδιαίτερα σημαντική, σημειώνοντας ότι το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως στο πώς οι δύο χώρες θα διαχειριστούν ευαίσθητα ζητήματα όπως οι επενδύσεις σε EVs, οι μπαταρίες και οι στρατηγικές βιομηχανίες.
Στο παρασκήνιο παραμένει και το ζήτημα της Taiwan, καθώς πρόσφατες επαφές Καναδών βουλευτών με την κυβέρνηση της Taipei είχαν προκαλέσει έντονη αντίδραση από το Πεκίνο.
Ο Conservative MP Michael Chong συναντήθηκε νωρίτερα αυτό τον μήνα με τον πρόεδρο της Taiwan Lai Ching-te, τονίζοντας ότι οι επαφές αυτές αποτελούν έκφραση της καναδικής κυριαρχίας απέναντι στις πιέσεις της Κίνας.
Παράλληλα, πολιτική αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει και γύρω από το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της RCMP και του κινεζικού Ministry of Public Security.
Βουλευτές της αντιπολίτευσης ζητούν από την κυβέρνηση Carney να δώσει στη δημοσιότητα το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας, εκφράζοντας ανησυχίες για πιθανή χρήση πληροφοριών εναντίον ακτιβιστών, δημοσιογράφων ή μελών κινεζικών κοινοτήτων της διασποράς στον Καναδά.
Η κυβέρνηση πάντως απορρίπτει τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι οι συμφωνίες ασφαλείας και αστυνομικής συνεργασίας δεν δημοσιοποιούνται για λόγους επιχειρησιακής ασφάλειας.
Η προσέγγιση με την Κίνα εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο της κυβέρνησης Carney για διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων του Καναδά και αύξηση των εξαγωγών προς αγορές εκτός Ηνωμένων Πολιτειών μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εξωτερικών, Διεθνούς Εμπορίου και Ανάπτυξης του Καναδά, η Κίνα παραμένει μία από τις σημαντικότερες αγορές για τον Καναδά, με καναδικές εξαγωγές ύψους 34,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων και συνολικό διμερές εμπόριο που ξεπέρασε τα 125 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.
