Η ψηφιοποίηση του Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τη διαχείριση και την αξιοποίηση της ιστορικής γνώσης στη χώρα. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που δεν περιορίζεται στη διατήρηση πολύτιμων εγγράφων, αλλά ανοίγει τον δρόμο για μεγαλύτερη διαφάνεια, πρόσβαση και ουσιαστική κατανόηση της πορείας της ελληνικής διπλωματίας μέσα στον χρόνο.
Κατά την παρουσίαση του έργου, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ανέδειξε τη σημασία της συστηματικής καταγραφής και ταξινόμησης του ιστορικού υλικού, τονίζοντας ότι «κάθε απόπειρα να τακτοποιείται, να συγκεντρώνεται, να ταξινομείται υλικό, το οποίο αφορά κρίσιμες στιγμές της ελληνικής ιστορίας, τη διαδρομή της πατρίδας μας στον χρόνο, είναι εξαιρετικά σημαντική, ιδιαίτερα όταν αφορά την ελληνική διπλωματία». Όπως σημείωσε, η ελληνική διπλωματία έχει διαχρονικά διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της θέσης της χώρας στον διεθνή χώρο.
Η υλοποίηση του έργου περιλαμβάνει την ψηφιοποίηση περισσότερων από 31 εκατομμυρίων σελίδων, γεγονός που, όπως υπογράμμισε, αποτελεί «ιδιαίτερα σημαντική στιγμή διαφάνειας». Τα περισσότερα από τα έγγραφα θα είναι διαθέσιμα στην ερευνητική κοινότητα, με εξαίρεση όσα παραμένουν διαβαθμισμένα, ενισχύοντας έτσι την επιστημονική έρευνα και την τεκμηριωμένη αποτίμηση της ιστορίας.
Ο κ. Γεραπετρίτης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των τεκμηρίων, σημειώνοντας ότι «η λογοδοσία της ιστορίας θα πρέπει να στηρίζεται σε τεκμήρια», ενώ επισήμανε ότι, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις που μπορεί να υπάρχουν, «τα αντικειμενικά τεκμήρια που συνθέτουν την ιστορία μας είναι εκείνα, πάνω στα οποία θα πρέπει να οικοδομείται η οποιαδήποτε αξιολόγηση, η οποιαδήποτε λογοδοσία».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η αξιοποίηση του αρχειακού υλικού δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά συνδέεται άμεσα με τον σχεδιασμό του μέλλοντος. «Η ιστορική μνήμη είναι εκείνη η οποία στην πραγματικότητα διαμορφώνει τις συνθήκες ενός επιτυχούς μέλλοντος. Κανένας δεν οικοδόμησε με επιτυχία αν δεν έχτισε πάνω στο παρελθόν, όχι μόνο στις μεγάλες στιγμές του παρελθόντος, κυρίως στις αποτυχίες του παρελθόντος», ανέφερε.
Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι «η ψηφιοποίηση του αρχειακού υλικού του υπουργείου Εξωτερικών αποτελεί ουσιαστικά και τον δρόμο, μέσα από τον οποίο θα εγγυηθούμε ακόμη μεγαλύτερες και πιο σημαντικές στιγμές στην ελληνική διπλωματική ιστορία», αναδεικνύοντας τον στρατηγικό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας.
Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται σε μια μακρά ιστορική διαδρομή καταγραφής και διατήρησης της διπλωματικής μνήμης, η οποία εκτείνεται από τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους έως σήμερα, ενώ αποτελεί συνέχεια μιας πολυετούς διαδικασίας που ήδη έχει αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα και αναμένεται να επεκταθεί περαιτέρω.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις τεχνικές απαιτήσεις του εγχειρήματος, καθώς το αρχειακό υλικό είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο και απαιτεί εξειδικευμένες μεθόδους για την ασφαλή ψηφιοποίησή του, χωρίς να υποστεί φθορά. Όπως σημείωσε ο υπουργός, «το αρχειακό υλικό, επειδή ακριβώς ανατρέχει σε δεκαετίες και αιώνες, είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και απαιτεί πολύ ιδιαίτερες τεχνικές».
Κλείνοντας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η προσπάθεια θα συνεχιστεί, σημειώνοντας πως «η ιστορική μνήμη της Ελλάδας τίθεται σήμερα, σε ένα ακόμη μεγαλύτερο κομμάτι της, στη διάθεση του ελληνικού λαού» και επισημαίνοντας με νόημα ότι «η ιστορία είναι ο δρόμος του μέλλοντός μας».
