Πατήστε παρακάτω να ακούσετε το άρθρο (GR)
Click below to listen to the article (EN)
Μπροστά σε μια σύνθετη διπλωματική εξίσωση βρίσκεται η ελληνική κυβέρνηση, καθώς καλείται να αποφασίσει αν θα συμμετάσχει στην πρώτη συνεδρίαση του αμερικανικού Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα, που έχει προγραμματιστεί για τις 19 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον. Η πρόσκληση του Λευκού Οίκου δεν είναι τυπική, αφορά μια πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να διαμορφώσει το επόμενο στάδιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και ανοικοδόμησης της περιοχής.
Το δίλημμα της Αθήνας δεν σχετίζεται με την ουσία η Ελλάδα έχει διαχρονικά ταχθεί υπέρ της ειρήνης και της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή. Η επιφύλαξη αφορά το θεσμικό πλαίσιο. Το συγκεκριμένο όργανο θεωρείται από αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ως μια δομή που κινείται παράλληλα προς τον ΟΗΕ, γεγονός που δημιουργεί ανησυχία για πιθανή αποδυνάμωση του ρόλου του διεθνούς οργανισμού. Για την ελληνική διπλωματία, που συστηματικά επικαλείται το διεθνές δίκαιο και τον ρόλο του ΟΗΕ σε κρίσιμα εθνικά ζητήματα, η διάσταση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η συζήτηση στην Αθήνα περιπλέκεται από το γεγονός ότι η συνεδρίαση της 19ης Φεβρουαρίου φέρεται να έχει συγκεκριμένη θεματολογία, επικεντρωμένη στη δεύτερη φάση του σχεδίου για τη Γάζα και όχι σε μια ευρύτερη πολιτική ατζέντα. Αυτό θα μπορούσε να προσφέρει ένα επιχείρημα συμμετοχής, με τη λογική ότι η Ελλάδα παρίσταται για ένα σαφώς προσδιορισμένο αντικείμενο. Ωστόσο, παραμένει ο φόβος ότι η συζήτηση μπορεί να επεκταθεί σε ζητήματα που ξεπερνούν το αρχικό πλαίσιο.
Καθοριστικό ρόλο στις τελικές αποφάσεις φαίνεται να παίζει και η στάση των ευρωπαϊκών εταίρων. Η Ιταλία θεωρείται κομβικός παράγοντας, καθώς προσπαθεί να διατηρήσει ισορροπίες ανάμεσα στη στενή σχέση της με την Ουάσιγκτον και στη θέση της στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι επιλογές της Ρώμης, σε συνδυασμό με τις τοποθετήσεις της Γερμανίας και της Γαλλίας, επηρεάζουν το περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείται η Αθήνα. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να μη βρεθεί ούτε απομονωμένη εντός Ευρώπης ούτε σε απόσταση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σημαντικός είναι και ο περιφερειακός παράγοντας. Η πιθανή παρουσία της Τουρκίας στη συνεδρίαση προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στρατηγικού υπολογισμού, καθώς η Άγκυρα εμφανίζεται να επιδιώκει ρόλο στις νέες ισορροπίες της Μέσης Ανατολής. Για την Ελλάδα, κάθε φόρουμ στο οποίο συζητούνται γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή έχει αυξημένη σημασία.
Στο παρασκήνιο, οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται. Η Αθήνα έχει ήδη μεταφέρει στις Ηνωμένες Πολιτείες τον προβληματισμό της σχετικά με τον σεβασμό του διεθνούς πλαισίου. Παράλληλα, σταθμίζει το επίπεδο εκπροσώπησης που θα μπορούσε να επιλέξει, εφόσον αποφασιστεί συμμετοχή, ώστε να αποσταλεί το κατάλληλο πολιτικό μήνυμα χωρίς να διαταραχθούν ισορροπίες.
Η απόφαση δεν είναι απλή. Αν η Ελλάδα απουσιάσει, υπάρχει ο κίνδυνος να εκληφθεί ως αποστασιοποίηση από μια αμερικανική πρωτοβουλία. Αν συμμετάσχει, μπορεί να προκαλέσει δυσαρέσκεια σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα το εγχείρημα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Αθήνα επιχειρεί να κινηθεί με γνώμονα τη διατήρηση των στρατηγικών της σχέσεων και τον σεβασμό των διεθνών θεσμών.
Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η ελληνική στάση απέναντι στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα θα αποτελέσει ακόμη ένα τεστ ισορροπίας ανάμεσα στη διατλαντική σχέση, την ευρωπαϊκή συνοχή και τη σταθερή προσήλωση στο διεθνές δίκαιο.
