Πατήστε παρακάτω να ακούσετε το άρθρο (GR)
Click below to listen to the article (EN)
Ο Πρωθυπουργός του Καναδά Mark Carney και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen εγκαινίασαν στη Νέα Υόρκη τη διεθνή συμμαχία OceanEye, εξασφαλίζοντας δεσμεύσεις περίπου $339 εκατ. για την ενίσχυση της παγκόσμιας παρακολούθησης των ωκεανών.
Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στο περιθώριο της 81ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, σε εκδήλωση υψηλού επιπέδου με τη συμμετοχή αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, υπουργών και διεθνών φορέων. Διοργανώθηκε σε συνεργασία με τη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO και τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, που στηρίζουν από κοινού το Παγκόσμιο Σύστημα Παρακολούθησης των Ωκεανών (Global Ocean Observing System – GOOS).
Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, προσδίδοντας ιδιαίτερο ελληνικό και κυπριακό ενδιαφέρον στη νέα διεθνή πρωτοβουλία. Ελλάδα και Κύπρος περιλαμβάνονται μεταξύ των 29 χωρών που, μαζί με τον Καναδά και την Ευρωπαϊκή Ένωση, συγκροτούν τα 31 μέλη της OceanEye.
Ο Καναδάς δεσμεύθηκε να διαθέσει $82 εκατ. σε διάστημα πέντε ετών για την επέκταση των δυνατοτήτων παρακολούθησης των ωκεανών, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε χρηματοδότηση €92 εκατ. Συνολικά, οι δεσμεύσεις των εταίρων ξεπερνούν τα $339 εκατ. (€211 εκατ.) και περιλαμβάνουν τόσο χρηματοδότηση όσο και ερευνητικά πλοία, αισθητήρες, drones και εγκαταστάσεις επεξεργασίας δεδομένων.
Τα κονδύλια θα χρησιμοποιηθούν, μεταξύ άλλων, για τη διατήρηση των υφιστάμενων συστημάτων παρατήρησης, την κάλυψη σημαντικών κενών στη συλλογή δεδομένων και την ενίσχυση των διεθνών υποδομών που συντονίζουν και επεξεργάζονται τις πληροφορίες.
Το μέγεθος του εγχειρήματος είναι ήδη σημαντικό. Το GOOS συγκεντρώνει περίπου 120.000 παρατηρήσεις καθημερινά, μέσω 8.000 πλατφορμών που λειτουργούν από 64 χώρες και 17 διεθνή δίκτυα. Τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για τις μετεωρολογικές και κλιματικές προβλέψεις, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, την προστασία των παράκτιων κοινοτήτων και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, αλλά και για οικονομικές δραστηριότητες που εξαρτώνται από τη θάλασσα.
Η νέα συμμαχία επιδιώκει παράλληλα να μειώσει την εξάρτηση του συστήματος από έναν περιορισμένο αριθμό μεγάλων χρηματοδοτών. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ευρύτερη και σταθερότερη βάση υποστήριξης, ώστε τα δεδομένα των ωκεανών να παραμένουν αξιόπιστα και ελεύθερα προσβάσιμα.
Η προσπάθεια θα συνεχιστεί την περίοδο 2026–2028, με νέες δεσμεύσεις να αναμένονται σε διεθνείς συναντήσεις, μεταξύ των οποίων η COP31. Ο Καναδάς θα έχει ιδιαίτερο ρόλο και το 2027, καθώς το Halifax της Nova Scotia θα φιλοξενήσει τη 12η διεθνή διάσκεψη Our Ocean Conference.
