Το Κεμπέκ οδεύει προς τις κάλπες της 5ης Οκτωβρίου με την εκλογική μάχη να παραμένει ανοιχτή και ένα ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής να διαμορφώνει την προεκλογική περίοδο. Την ίδια ώρα, η εμπορική σύγκρουση Καναδά–ΗΠΑ και οι δασμοί του Donald Trump έχουν μπει δυναμικά στην ατζέντα, φέρνοντας την οικονομία και την προστασία των θέσεων εργασίας στο επίκεντρο.
Πέντε είναι οι βασικές πολιτικές δυνάμεις που διεκδικούν την ψήφο των Κεμπεκιωτών. Η κυβερνώσα Coalition Avenir Québec (CAQ) της πρωθυπουργού Christine Fréchette, το Parti Québécois (PQ) του Paul St-Pierre Plamondon, το Quebec Liberal Party (PLQ) του Charles Milliard, το Conservative Party of Quebec (PCQ) του Éric Duhaime και το Québec solidaire (QS) της Ruba Ghazal.
Η τελευταία δημοσκόπηση της Léger δίνει στο PQ 29%, στην CAQ 23%, στους Φιλελεύθερους 22%, στους Συντηρητικούς 15% και στο Québec solidaire 10%. Αντίστοιχη μέτρηση της Pallas Data καταγράφει επίσης το PQ στο 29%, την CAQ στο 24%, το PLQ στο 20%, το PCQ στο 15% και το QS στο 11%.
Πίσω όμως από τα ποσοστά κρύβεται ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της αναμέτρησης. Το 60% των ψηφοφόρων δηλώνει ότι επιθυμεί αλλαγή κυβέρνησης, ενώ μόλις το 18% προτιμά την παραμονή της σημερινής κυβέρνησης στην εξουσία.
Η CAQ κυβερνά το Κεμπέκ από το 2018, όμως φτάνει στις φετινές εκλογές έπειτα από μια δύσκολη περίοδο. Τον περασμένο Μάρτιο είχε υποχωρήσει ακόμη και στο 9% των προθέσεων ψήφου, αλλά υπό την Christine Fréchette έχει ανακάμψει σημαντικά και βρίσκεται ξανά στη διεκδίκηση της εξουσίας.
Απέναντί της, το PQ παραμένει πρώτο στις δημοσκοπήσεις. Το κόμμα του Paul St-Pierre Plamondon υποστηρίζει την ανεξαρτησία του Κεμπέκ και μια ενδεχόμενη επιστροφή του στην κυβέρνηση θα έφερνε αναπόφευκτα ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη θέση της επαρχίας μέσα στον Καναδά.
Οι Φιλελεύθεροι του Charles Milliard παραμένουν κοντά στην CAQ, ενώ οι Συντηρητικοί του Éric Duhaime δίνουν ιδιαίτερο βάρος στη φορολογία, στις δημόσιες δαπάνες και στο κόστος ζωής. Το Québec solidaire της Ruba Ghazal κινείται στα αριστερά του πολιτικού φάσματος, με τη στέγαση μεταξύ των βασικών του θεμάτων και πρόταση για αύξηση του κατώτατου μισθού στα 20 δολάρια την ώρα.
Η εκλογική μάχη έχει όμως αποκτήσει και μια νέα διάσταση εξαιτίας της σύγκρουσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η κυβέρνηση Fréchette ανακοίνωσε μέτρα για την ενίσχυση των τοπικών επιχειρήσεων απέναντι στις επιπτώσεις των αμερικανικών δασμών. Μεταξύ άλλων, ορισμένοι δημόσιοι διαγωνισμοί θα μπορούν να περιορίζονται σε επιχειρήσεις με παρουσία στο Κεμπέκ ή στον υπόλοιπο Καναδά, ενώ σε συγκεκριμένες δημόσιες συμβάσεις κάτω των 9,2 εκατ. δολαρίων τουλάχιστον το 15% της αξίας των υλικών και του εξοπλισμού θα πρέπει να προέρχεται από το Κεμπέκ ή τον Καναδά.
Παράλληλα, οι κρατικές επιχειρήσεις καλούνται να υιοθετήσουν στρατηγική «Buy Quebec», ενώ δημιουργείται ειδική ομάδα που θα βοηθά επιχειρήσεις να αντικαταστήσουν Αμερικανούς προμηθευτές και να βρουν νέους πελάτες και συμβόλαια.
Οι αντίπαλοι της Fréchette αμφισβητούν πάντως τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται την κρίση. Ο Charles Milliard δήλωσε «καθόλου καθησυχασμένος» μετά τη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών για τους δασμούς, ενώ ο Paul St-Pierre Plamondon υποστήριξε ότι δεν παρουσιάστηκαν ουσιαστικά νέες πληροφορίες. Η Ruba Ghazal εξέφρασε επίσης ανησυχία για το κατά πόσο η κυβέρνηση γνωρίζει την πραγματική έκταση των οικονομικών επιπτώσεων.
Οι δασμοί, ωστόσο, δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να έχουν αλλάξει σημαντικά τις προθέσεις ψήφου. Έχουν όμως ενισχύσει το προφίλ της Fréchette. Στη δημοσκόπηση της Léger θεωρείται η ισχυρότερη από τους αρχηγούς στην υπεράσπιση των συμφερόντων του Κεμπέκ απέναντι στους δασμούς του Trump και στην οικονομία.
Λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις κάλπες, το PQ διατηρεί το προβάδισμα, αλλά τίποτε δεν έχει κριθεί. Μόλις το 56% όσων έχουν αποφασίσει τι θα ψηφίσουν δηλώνουν ότι η επιλογή τους είναι οριστική, ενώ οι σημερινές προβολές δείχνουν ως πιθανό σενάριο μια κυβέρνηση μειοψηφίας.
Οι εκλογές της 5ης Οκτωβρίου θα κρίνουν επομένως πολύ περισσότερα από το ποιος θα κυβερνήσει το Κεμπέκ για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Θα δείξουν εάν η CAQ μπορεί να επιβιώσει έπειτα από οκτώ χρόνια στην εξουσία, εάν το PQ μπορεί να επιστρέψει στην κυβέρνηση και πώς μία από τις σημαντικότερες επαρχίες της χώρας θα τοποθετηθεί σε μια περίοδο κατά την οποία αλλάζουν τόσο οι εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες όσο και η σχέση του Καναδά με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
