Κατηγορηματική θέση για το καθεστώς των βρετανικών στρατιωτικών βάσεων στην Κύπρο διατυπώνει το Λονδίνο, αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευσης της κυριαρχίας σε Ακρωτήρι και Δεκέλεια, την ώρα που η γεωπολιτική ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο εντείνεται.
Σε συνέντευξή του στη The Telegraph, ο Αλ Καρνς ξεκαθάρισε ότι το νομικό καθεστώς των λεγόμενων Κυρίαρχων Περιοχών Βάσεων παραμένει αδιαπραγμάτευτο, απορρίπτοντας σενάρια περί μεταβίβασης ελέγχου τους στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων συζητήσεων στη Λευκωσία, με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης να έχει αναφερθεί στην ανάγκη ενός ανοικτού διαλόγου με το Ηνωμένο Βασίλειο για το μέλλον των βάσεων, μετά την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, εξετάζονται ιδέες που θα προέβλεπαν ενδεχόμενη μεταφορά κυριαρχίας στην Κύπρο και ταυτόχρονη εκμίσθωση των εγκαταστάσεων στη Βρετανία για συνέχιση της λειτουργίας τους. Ωστόσο, η βρετανική πλευρά απορρίπτει εκ προοιμίου τέτοια σενάρια, επιμένοντας ότι το ισχύον καθεστώς, το οποίο καθορίστηκε με τη συμφωνία ανεξαρτησίας του 1960, δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Το ζήτημα των βάσεων επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες επηρέασαν άμεσα και την Κύπρο. Επιθέσεις με drones και πυραύλους στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και περιστατικά που άγγιξαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενίσχυσαν τις ανησυχίες για την ασφάλεια και ανέδειξαν τον στρατηγικό ρόλο των βάσεων στο νησί.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Λονδίνο φαίνεται να δίνει έμφαση όχι σε μια πολιτική συζήτηση για το καθεστώς των βάσεων, αλλά στην ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας. Όπως σημείωσε ο Βρετανός υφυπουργός, η προτεραιότητα είναι η κοινή άμυνα, με Κύπριους, Βρετανούς και άλλους συμμάχους να συντονίζονται για την αντιμετώπιση των νέων απειλών.
Ήδη, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχει αναπτυχθεί ένα εκτεταμένο πλέγμα αεράμυνας, με τη συμμετοχή σύγχρονων μέσων επιτήρησης και αναχαίτισης, ενώ ενισχύονται συνεχώς οι δυνάμεις που σταθμεύουν στο νησί. Η παρουσία ναυτικών και αεροπορικών μονάδων, σε συνδυασμό με τη συνεργασία με Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαϊκές χώρες, καταδεικνύει τον αυξημένο ρόλο της Κύπρου στον ευρύτερο σχεδιασμό ασφάλειας της περιοχής.
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις που διαφαίνονται, η συζήτηση για το μέλλον των βάσεων φαίνεται πως θα παραμείνει ανοιχτή σε πολιτικό επίπεδο, χωρίς όμως, τουλάχιστον προς το παρόν, να μεταβάλλεται η πάγια θέση του Ηνωμένου Βασιλείου.
