Στην τελική ευθεία εισέρχεται η δημιουργία του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), ενός ηλεκτρονικού συστήματος που θα συγκεντρώνει αναλυτικά στοιχεία για την ακίνητη περιουσία εκατομμυρίων φορολογουμένων και θα επιτρέπει εκτεταμένους διασταυρωτικούς ελέγχους από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Παράλληλα με την ενεργοποίηση του νέου μητρώου, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προωθεί αυστηρό πλαίσιο προστίμων για παραλείψεις ή ανακριβείς δηλώσεις, ενώ από το 2027 αλλάζει και ο τρόπος υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ σε ορισμένες κατηγορίες ακινήτων.
Σύμφωνα με τη νέα τροπολογία, οι ιδιοκτήτες θα υποχρεούνται να δηλώνουν τη χρήση κάθε ακινήτου, είτε αυτό είναι μισθωμένο, είτε παραχωρείται δωρεάν, είτε παραμένει κενό. Για τις περιπτώσεις μισθώσεων ή δωρεάν παραχωρήσεων, η σχετική δήλωση θα πρέπει να υποβάλλεται εντός τριών μηνών από την έναρξη της χρήσης του ακινήτου. Για αγροτικές εκτάσεις που συνδέονται με αιτήσεις ενισχύσεων, η προθεσμία ορίζεται σε δύο μήνες.
Η μη υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων θα επιφέρει πρόστιμο 500 ευρώ. Ακόμη αυστηρότερες είναι οι κυρώσεις για ανακριβείς δηλώσεις. Εφόσον λανθασμένα στοιχεία χρησιμοποιηθούν για τη λήψη επιδοτήσεων ή άλλων οικονομικών ενισχύσεων, το πρόστιμο θα ανέρχεται σε 1.000 ευρώ, ενώ στις υπόλοιπες περιπτώσεις ανακριβών δηλώσεων θα επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ.
Η νέα διαδικασία προβλέπει επίσης ότι πριν από οποιαδήποτε δήλωση χρήσης ακινήτου στο ΜΙΔΑ θα πρέπει να έχει προηγηθεί η καταχώριση των βασικών στοιχείων του ακινήτου, ώστε το σύστημα να διαθέτει πλήρη εικόνα της περιουσιακής κατάστασης κάθε φορολογουμένου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αλλαγές που αφορούν τον ΕΝΦΙΑ από το φορολογικό έτος 2027. Για πρώτη φορά προβλέπεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο φόρος θα μπορεί να υπολογίζεται με βάση την πραγματική επιφάνεια ενός κτίσματος, ακόμη και όταν αυτή είναι μικρότερη από τα τετραγωνικά που εμφανίζονται στο κτηματολόγιο, στους τίτλους ιδιοκτησίας ή στην οικοδομική άδεια.
Βασική προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, μέσω της οποίας θα αποδεικνύεται η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου. Η ρύθμιση εκτιμάται ότι θα ευνοήσει ιδιοκτήτες που εμφανίζονται σήμερα να κατέχουν μεγαλύτερα ακίνητα από αυτά που προκύπτουν στην πραγματικότητα, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται με υψηλότερο φόρο.
Παράλληλα, η τροπολογία προβλέπει ότι δηλώσεις στοιχείων ακινήτων και πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ που έχουν ήδη εκδοθεί δεν θα θεωρούνται ανακριβείς όταν η μικρότερη επιφάνεια αποδεικνύεται μέσω της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου. Επίσης, δεν θα επιβάλλονται κυρώσεις ούτε θα αμφισβητούνται πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ που εκδόθηκαν με βάση το ισχύον μέχρι σήμερα καθεστώς.
Το νέο μητρώο αναμένεται να αφορά περίπου επτά εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων σε ολόκληρη τη χώρα. Στο επόμενο διάστημα αναμένεται η έκδοση των σχετικών αποφάσεων της ΑΑΔΕ που θα καθορίσουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά, τις προθεσμίες και τον τρόπο λειτουργίας του νέου συστήματος.
