Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία ότι ο διάλογος με την Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει υπό απειλές πολέμου για την άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων έστειλε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, θέτοντας παράλληλα το Κυπριακό, τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ανάγκη διεθνούς ελέγχου της τεχνητής νοημοσύνης στο επίκεντρο της ομιλίας του.
Μιλώντας στην 81η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης στη Νέα Υόρκη, ο Έλληνας Πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν βελτιωθεί τα τελευταία τρία χρόνια, με ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας και προσπάθεια οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η προσέγγιση αυτή πρέπει να στηρίζεται στον πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και στις αρχές της καλής γειτονίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη θέση της Αθήνας ότι η μοναδική μακροχρόνια διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας αφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών και ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί το θεσμικό πλαίσιο για την επίλυσή της.
«Ο διάλογος είναι απαραίτητος για την ειρήνη και την ευημερία», ανέφερε, τονίζοντας όμως ότι ουσιαστική πρόοδος δεν μπορεί να υπάρξει όταν η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Αμέσως μετά έφερε στο προσκήνιο το Κυπριακό, το οποίο χαρακτήρισε «ανοιχτή πληγή» της περιοχής. Αναφέρθηκε στην τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή μέρους της Κύπρου, χαρακτηρίζοντάς τες κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου.
Για τα ίδια τα Ηνωμένα Έθνη, είπε, η Κύπρος παραμένει «λυδία λίθος» της αξιοπιστίας τους και της ικανότητάς τους να εφαρμόζουν τα ψηφίσματα και τις αρχές του Χάρτη του Οργανισμού. Η Ελλάδα, πρόσθεσε, στηρίζει τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα António Guterres για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με στόχο την επανένωση της Κύπρου χωρίς δυνάμεις κατοχής και σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφορούσε τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Ο Πρωθυπουργός τάχθηκε υπέρ της εφαρμογής του σχεδίου ειρήνης για τη Γάζα και επανέλαβε την ελληνική υποστήριξη στη λύση δύο κρατών, με Ισραήλ και Παλαιστίνη να συνυπάρχουν με ειρήνη και ασφάλεια.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να συνεχίζονται ενέργειες που παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο και υπονομεύουν τη δυνατότητα δημιουργίας βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους. Αναφέρθηκε επίσης στις εξελίξεις στον Λίβανο, στη Συρία και στη Λιβύη, παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως χώρα που επιδιώκει να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Ανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής.
Για την Ουκρανία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας προς το Κίεβο και την καταδίκη των επιθέσεων εναντίον αμάχων και πολιτικών υποδομών. Υποστήριξε ότι η διπλωματική προσπάθεια πρέπει να οδηγήσει σε κατάπαυση του πυρός και σε ειρήνη βασισμένη στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, με την Ουκρανία να έχει καθοριστικό λόγο στις αποφάσεις για το μέλλον της.
Ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι η χώρα αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, προσελκύει ξένες επενδύσεις και μειώνει το δημόσιο χρέος της. Συνέδεσε την οικονομική ανάπτυξη με τη δυνατότητα ενίσχυσης της άμυνας, των υποδομών και της διεθνούς παρουσίας της Ελλάδας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο τέλος της ομιλίας του στην τεχνητή νοημοσύνη, προειδοποιώντας ότι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξή της μπορεί να προκαλέσει μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας, συγκέντρωση τεράστιου πλούτου σε λίγα χέρια και βαθιές κοινωνικές ανατροπές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέρριψε την ιδέα ότι οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας μπορούν να αυτορυθμιστούν αποτελεσματικά και ζήτησε τη δημιουργία ισχυρού ρυθμιστικού πλαισίου. Πρότεινε οι εταιρείες που αναπτύσσουν προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης να αδειοδοτούνται βάσει συγκεκριμένων απαιτήσεων για ασφάλεια, διαφάνεια και προσήλωση στις ανθρώπινες αξίες.
Αναφερόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου αναπτύσσονται τα πλέον προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, υποστήριξε ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει καθοριστική ευθύνη για τη διαμόρφωση των κανόνων που θα διέπουν την επόμενη φάση ανάπτυξης της τεχνολογίας. «Η μεγάλη δύναμη συνεπάγεται μεγάλη ευθύνη», ανέφερε στο τέλος της ομιλίας του.
