Μια πρωτοποριακή ερευνητική αποστολή ετοιμάζει η NASA με στόχο να κατανοήσει καλύτερα τις ατμοσφαιρικές καταιγίδες που προκαλούνται από τις μεγάλες δασικές πυρκαγιές. Ειδικά ερευνητικά αεροσκάφη θα πραγματοποιήσουν πτήσεις μέσα στα πυκνά νέφη καπνού και στις καταιγίδες που δημιουργούνται από τις φωτιές, συλλέγοντας πολύτιμα δεδομένα που αναμένεται να βελτιώσουν τις προγνώσεις και να ενισχύσουν την προστασία των πολιτών και των πυροσβεστικών δυνάμεων.
Οι μεγάλες πυρκαγιές μπορούν να δημιουργήσουν τεράστια νέφη καπνού που ανυψώνονται σε μεγάλο ύψος στην ατμόσφαιρα, σχηματίζοντας τα λεγόμενα νέφη πυροσωρειτών (pyrocumulonimbus). Τα νέφη αυτά είναι ικανά να προκαλέσουν ισχυρές καταιγίδες, χιλιάδες κεραυνούς σε διάστημα λίγων ωρών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και τους ιδιαίτερα επικίνδυνους «πυροστρόβιλους» (firenadoes). Παράλληλα, ο καπνός μπορεί να μεταφερθεί σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, επηρεάζοντας την ποιότητα του αέρα ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την εστία της φωτιάς.
Παρά το γεγονός ότι τα φαινόμενα αυτά παρατηρούνται ολοένα και συχνότερα, οι επιστήμονες εξακολουθούν να γνωρίζουν λίγα για τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζονται και εξελίσσονται. Αυτό δυσκολεύει την έγκαιρη πρόβλεψή τους και περιορίζει την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων αντιμετώπισης των πυρκαγιών.
Η καλύτερη κατανόηση της δημιουργίας και της εξέλιξης αυτών των καταιγίδων θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας ευνοούν την εκδήλωση ολοένα μεγαλύτερων και εντονότερων δασικών πυρκαγιών.
Η αποστολή, που φέρει την ονομασία INjected Smoke and PYRocumulonimbus Experiment (INSPYRE), υλοποιείται υπό την ηγεσία του Ερευνητικού Εργαστηρίου του Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών, με τη συμμετοχή της NASA. Στο πλαίσιο της αποστολής θα χρησιμοποιηθούν τα ειδικά αεροσκάφη ER-2 και WB-57, τα οποία θα επιχειρούν από τη Μοντάνα, πραγματοποιώντας πτήσεις πάνω από περιοχές των δυτικών Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά όπου εκδηλώνονται μεγάλες πυρκαγιές.
Κάθε αποστολή θα διαρκεί έξι έως οκτώ εβδομάδες και θα περιλαμβάνει περισσότερες από δώδεκα επιστημονικές πτήσεις. Τα αεροσκάφη θα είναι εξοπλισμένα με προηγμένους υπέρυθρους αισθητήρες ανίχνευσης πυρκαγιών που αναπτύχθηκαν στο Εργαστήριο Αεριώθησης (Jet Propulsion Laboratory – JPL) της NASA στην Καλιφόρνια. Παράλληλα, θα χρησιμοποιηθούν επίγεια ραντάρ και συστήματα τηλεπισκόπησης για τη συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξης των νεφών.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα στοιχεία που θα συλλεχθούν θα οδηγήσουν σε ακριβέστερα μοντέλα πρόβλεψης, επιτρέποντας στις αρμόδιες υπηρεσίες να εκδίδουν έγκαιρες προειδοποιήσεις και να σχεδιάζουν αποτελεσματικότερα τις επιχειρήσεις πυρόσβεσης. Τα ευρήματα της αποστολής αναμένεται να συμβάλουν στην καλύτερη πρόβλεψη αυτών των ακραίων φαινομένων, αποκτώντας ιδιαίτερη σημασία για χώρες όπως ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές γίνονται ολοένα συχνότερες και προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον, τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια των τοπικών κοινωνιών.
