Αυστηρότερα όρια για νέα ξενοδοχεία εκτός σχεδίου, ειδικές προβλέψεις για νησιά και παράκτιες περιοχές και δυνατότητα περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις
Νέα δεδομένα για την τουριστική ανάπτυξη στην Ελλάδα δημιουργεί το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο τέθηκε σε ισχύ στις 7 Αυγούστου και καθορίζει διαφορετικούς όρους για νέες επενδύσεις, ξενοδοχειακές μονάδες, νησιά και παράκτιες περιοχές.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να οργανώσει την τουριστική ανάπτυξη ανάλογα με τις δυνατότητες και τις πιέσεις που δέχεται κάθε περιοχή, με μεγαλύτερη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και περιορισμό της διάσπαρτης εκτός σχεδίου δόμησης. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στους προορισμούς όπου η τουριστική δραστηριότητα είναι ήδη έντονη.
Αυξάνονται τα απαιτούμενα στρέμματα
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την εκτός σχεδίου ανέγερση νέων ξενοδοχείων.
Η χώρα χωρίζεται σε πέντε κατηγορίες ανάλογα με την ένταση της τουριστικής ανάπτυξης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, όπου η τουριστική πίεση είναι ιδιαίτερα υψηλή, απαιτούνται πλέον τουλάχιστον 16 στρέμματα για την ανέγερση νέου ξενοδοχείου εκτός σχεδίου.
Στις Αναπτυγμένες Περιοχές το ελάχιστο όριο διαμορφώνεται στα 12 στρέμματα, ενώ στις Αναπτυσσόμενες και στις Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης στα 8 στρέμματα. Σε ειδικές περιπτώσεις προβλέπονται μικρότερα όρια, αλλά υπό συγκεκριμένες και αυστηρότερες προϋποθέσεις.
Στους περισσότερο ανεπτυγμένους τουριστικά προορισμούς, η κατεύθυνση μετατοπίζεται παράλληλα από τη συνεχή δημιουργία νέων μονάδων προς την ποιοτική αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των ήδη υφιστάμενων καταλυμάτων.
Ειδικοί κανόνες για τα νησιά
Ξεχωριστή αντιμετώπιση προβλέπεται για τον νησιωτικό χώρο, με αυστηρότερους όρους στα μικρότερα νησιά, ώστε να περιορίζεται η υπερβολική δόμηση και να προστατεύονται το τοπίο, οι φυσικοί πόροι και οι διαθέσιμες υποδομές.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προβλέπονται ειδικά όρια στη δυναμικότητα των νέων τουριστικών καταλυμάτων ανάλογα με την κατηγορία στην οποία εντάσσεται κάθε νησί. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις προβλέπεται όριο έως 100 κλίνες για τα πρώτα 16 στρέμματα του γηπέδου.
Η βασική φιλοσοφία είναι η ανάπτυξη να προσαρμόζεται στις πραγματικές δυνατότητες κάθε νησιού και όχι να εφαρμόζεται το ίδιο μοντέλο ανεξάρτητα από το μέγεθος, τις υποδομές και την τουριστική πίεση που ήδη δέχεται.
Περιορισμοί κοντά στην ακτογραμμή
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι αλλαγές που αφορούν τις παράκτιες περιοχές.
Στη ζώνη από 0 έως 25 μέτρα από την ακτογραμμή απαγορεύονται πλέον νέες διαμορφώσεις και κατασκευές. Εξαιρούνται έργα που αφορούν την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία και ασθενοφόρων, καθώς και συγκεκριμένες παρεμβάσεις που επιτρέπονται από τη νομοθεσία για τον αιγιαλό και την παραλία.
Παράλληλα, προβλέπονται πρόσθετες κατευθύνσεις προστασίας για περιβαλλοντικά ευαίσθητες και προστατευόμενες περιοχές, με έμφαση στην ηπιότερη τουριστική ανάπτυξη και αυξημένες απαιτήσεις περιβαλλοντικής αξιολόγησης.
Τι προβλέπεται για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις
Το νέο Χωροταξικό δημιουργεί επίσης τη δυνατότητα για περισσότερο στοχευμένες παρεμβάσεις στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, μεταξύ των επιλογών που προβλέπονται είναι ο καθορισμός περιοχών στις οποίες οι βραχυχρόνιες μισθώσεις μπορούν να περιορίζονται ή να απαγορεύονται, η επιβολή χρονικών περιορισμών και η θέσπιση ειδικότερων κανόνων σε περιοχές που δέχονται μεγάλη τουριστική πίεση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι επιβάλλονται άμεσα οριζόντιες απαγορεύσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Το πλαίσιο παρέχει τη δυνατότητα να θεσπίζονται ειδικότερες ρυθμίσεις ανάλογα με τις ανάγκες και τις συνθήκες κάθε περιοχής.
Τι γίνεται με επενδύσεις που έχουν ήδη ξεκινήσει
Οι νέοι κανόνες δεν εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις επενδύσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
Για περιπτώσεις στις οποίες η διαδικασία αδειοδότησης είχε προχωρήσει πριν από τη δημοσίευση του νέου πλαισίου προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις. Ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε επένδυση και τις διοικητικές πράξεις που έχουν ήδη εκδοθεί ή τις διαδικασίες που έχουν ολοκληρωθεί, μπορεί να διατηρείται το προηγούμενο καθεστώς.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό σηματοδοτεί έτσι μια διαφορετική προσέγγιση στην τουριστική ανάπτυξη της χώρας. Αντί για ενιαίους όρους ανεξάρτητα από τις συνθήκες κάθε προορισμού, εισάγονται διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης και προστασίας, με αυστηρότερους περιορισμούς εκεί όπου η τουριστική πίεση είναι ήδη υψηλή.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός επιδιώκει την ενίσχυση περισσότερων μορφών τουρισμού πέρα από το παραδοσιακό μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» και τη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου.
Για τα νησιά και τους δημοφιλείς παράκτιους προορισμούς, οι αλλαγές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο πόσο μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός, αλλά και πόση επιπλέον ανάπτυξη μπορεί να υποστηρίξει κάθε περιοχή χωρίς να επιβαρυνθούν υπέρμετρα το περιβάλλον, οι υποδομές και ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της.
