Πίεση, απειλές και δύσκολες ισορροπίες
Νέα ένταση στις σχέσεις Καναδά-Ηνωμένων Πολιτειών προκαλούν οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απείλησε με επιβολή δασμών 100% σε καναδικά προϊόντα, εάν η Οτάβα προχωρήσει σε εμπορική συνεργασία με την Κίνα.
Σε αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ υποστήριξε ότι ο Καναδάς επιχειρεί να λειτουργήσει ως «ενδιάμεσος σταθμός» για την είσοδο κινεζικών προϊόντων στις ΗΠΑ. «Αν ο Καναδάς κάνει συμφωνία με την Κίνα, θα πληγεί άμεσα με δασμούς 100%», ανέφερε χαρακτηριστικά, προκαλώντας ανησυχία στις αγορές και στον επιχειρηματικό κόσμο και των δύο χωρών.
Η καναδική κυβέρνηση απάντησε άμεσα, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν επιδιώκει συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Κίνα. Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε ότι οι πρόσφατες επαφές με το Πεκίνο αφορούσαν αποκλειστικά την επίλυση συγκεκριμένων δασμολογικών ζητημάτων που είχαν συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια και όχι μια συνολική αλλαγή εμπορικής στρατηγικής.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Εμπορίου Καναδά-ΗΠΑ, Ντόμινικ ΛεΜπλάν, ο οποίος υπενθύμισε ότι η συμφωνία CUSMA (Καναδάς-ΗΠΑ-Μεξικό) περιλαμβάνει ρήτρα που περιορίζει τη σύναψη συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου με χώρες που δεν λειτουργούν με κανόνες ελεύθερης αγοράς, όπως η Κίνα.
Στο πλαίσιο της πρόσφατης συνεννόησης με το Πεκίνο, η Κίνα συμφώνησε να μειώσει σημαντικά τους δασμούς σε καναδικά αγροτικά προϊόντα, όπως η κανόλα, ο αστακός και το καβούρι. Σε αντάλλαγμα, ο Καναδάς μείωσε τους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα από 100% σε 6,1%, επιτρέποντας παράλληλα περιορισμένο αριθμό εισαγωγών σε ετήσια βάση. Η εξέλιξη αυτή θεωρήθηκε σημαντική, καθώς έρχεται μετά από χρόνια εμπορικών αντιπαραθέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Ο Μαρκ Κάρνεϊ έχει τονίσει επανειλημμένα ότι ο Καναδάς επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις εμπορικές του σχέσεις, μειώνοντας την υπερβολική εξάρτηση από μία μόνο αγορά. Παρόλα αυτά, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της χώρας, με περισσότερο από το 85% των καναδικών προϊόντων να εισέρχονται στις ΗΠΑ χωρίς δασμούς, στο πλαίσιο της CUSMA.
Ειδικοί στο διεθνές εμπόριο προειδοποιούν ότι ενδεχόμενοι δασμοί 100% θα είχαν σοβαρές επιπτώσεις και για την αμερικανική οικονομία, αυξάνοντας το κόστος για καταναλωτές και επιχειρήσεις. Υπενθυμίζουν ότι οι εμπορικές συναλλαγές Καναδά-ΗΠΑ ξεπερνούν τα 900 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ενώ καθημερινά αγαθά αξίας περίπου 3,6 δισ. καναδικών δολαρίων διασχίζουν τα σύνορα.
Συνδικαλιστικές οργανώσεις στον Καναδά επισημαίνουν ότι οι εμπορικές απειλές δεν πλήττουν μόνο την καναδική πλευρά, αλλά και Αμερικανούς εργαζομένους, ιδιαίτερα σε κρίσιμους τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η ενέργεια και τα μέταλλα.
Η αντιπαράθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πολιτικό και γεωπολιτικό πλαίσιο. Πρόσφατα, ο Κάρνεϊ, μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, έκανε λόγο για «ρήξη» στην παγκόσμια τάξη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και κάλεσε τις μεσαίες χώρες να συνεργαστούν απέναντι στις πιέσεις των μεγάλων δυνάμεων. Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την έντονη αντίδραση του Τραμπ, ο οποίος απάντησε ότι «ο Καναδάς υπάρχει χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Παρά την κλιμάκωση της ρητορικής, η καναδική κυβέρνηση επιμένει ότι στόχος της είναι η οικοδόμηση μιας ισχυρής και ανθεκτικής οικονομίας, η διατήρηση της στενής σχέσης με τις ΗΠΑ και, ταυτόχρονα, το άνοιγμα νέων εμπορικών δρόμων σε έναν παγκόσμιο χάρτη που αλλάζει γρήγορα.
