Έντονο προβληματισμό προκαλεί σε κύκλους της ελληνοκαναδικής κοινότητας και οργανισμών ανθρωπίνων δικαιωμάτων η πρόθεση της καναδικής κυβέρνησης να εξετάσει διεύρυνση της αμυντικής και βιομηχανικής συνεργασίας με την Τουρκία, σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνονται οι επικρίσεις από μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου για την πορεία της Άγκυρας τόσο στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής όσο και στο εσωτερικό της χώρας.
Το ζήτημα αναδεικνύει σε πρόσφατη ανάλυσή του το Ελληνοκαναδικό Ερευνητικό Ινστιτούτο (HCRI), υποστηρίζοντας ότι ενδεχόμενη εμβάθυνση της συνεργασίας Οττάβας και Άγκυρας θα μπορούσε να δημιουργήσει στρατηγικές αντιφάσεις σε σχέση με τη στάση που διαμορφώνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται νομοθετική πρωτοβουλία που έχει κατατεθεί στο αμερικανικό Κογκρέσο και η οποία εισηγείται αναθεώρηση του διπλωματικού πλαισίου των σχέσεων ΗΠΑ και Τουρκίας. Οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας επικαλούνται ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Ρωσία, την κατάσταση των δημοκρατικών θεσμών στην Τουρκία και τις περιφερειακές της πολιτικές στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, στο Κογκρέσο συνεχίζεται η συζήτηση γύρω από ζητήματα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, με πρόσφατες ακροάσεις να εξετάζουν τις εξελίξεις στο πολιτικό σύστημα της χώρας και τις προοπτικές των δημοκρατικών θεσμών.
Η συζήτηση στον Καναδά αναζωπυρώθηκε μετά τη συμμετοχή του υφυπουργού Άμυνας για θέματα αμυντικών προμηθειών, Stephen Fuhr, σε αμυντική έκθεση στην Τουρκία, όπου παρουσιάστηκαν προοπτικές συνεργασίας σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισης drones και άλλες αμυντικές τεχνολογίες.
Η προοπτική αυτή προκάλεσε αντιδράσεις από οργανώσεις της ελληνικής, αρμενικής και κυπριακής διασποράς στον Καναδά, καθώς και από ομάδες προάσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι οργανώσεις αυτές υποστηρίζουν ότι η Οττάβα οφείλει να λάβει υπόψη τόσο το ιστορικό των εξαγωγών στρατιωτικού υλικού όσο και τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή.
Το Ελληνοκαναδικό Ερευνητικό Ινστιτούτο υπενθυμίζει ότι στο παρελθόν η καναδική κυβέρνηση είχε επιβάλει περιορισμούς σε εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού προς την Τουρκία, μετά από καταγγελίες ότι καναδική τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Νότιο Καύκασο κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ το 2020.
Από την πλευρά της καναδικής κυβέρνησης δεν έχει ανακοινωθεί κάποια οριστική συμφωνία με την Τουρκία. Ωστόσο, η συζήτηση που έχει ανοίξει αναδεικνύει τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό της Βόρειας Αμερικής σχετικά με τον ρόλο της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ και στη διεθνή ασφάλεια.
Καθώς οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Μαύρη Θάλασσα παραμένουν ρευστές, η στάση που θα επιλέξει ο Καναδάς απέναντι στην Τουρκία αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο έντονου πολιτικού και διπλωματικού διαλόγου το επόμενο διάστημα, τόσο στην Οττάβα όσο και στην Ουάσιγκτον.
