Πατήστε παρακάτω να ακούσετε το άρθρο (GR)
Click below to listen to the article (EN)
Με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας εγκρίθηκε από τη Βουλή το νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού που αλλάζει τον τρόπο διαχείρισης υπηρεσιών σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, προκαλώντας έντονη αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η δημιουργία της νέας εταιρείας Hellenic Heritage, την οποία η κυβέρνηση χαρακτηρίζει εργαλείο καλύτερης οργάνωσης, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης εκφράζουν φόβους ότι ανοίγει τον δρόμο για μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η νέα εταιρεία θα λειτουργεί ως θυγατρική του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) και θα αναλάβει τη διαχείριση υπηρεσιών όπως τα πωλητήρια, τα αναψυκτήρια, η αναβάθμιση των υποδομών, η βελτίωση της προσβασιμότητας και η διαχείριση των εσόδων από τα εισιτήρια για λογαριασμό του ΟΔΑΠ. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, στόχος είναι η αποτελεσματικότερη λειτουργία των πολιτιστικών χώρων και η αύξηση των πόρων που επιστρέφουν στη συντήρηση και την ανάδειξη των μνημείων.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν αλλάζει το καθεστώς προστασίας των αρχαιολογικών χώρων ούτε η κυριότητα των μνημείων, τα οποία παραμένουν αποκλειστικά στο Ελληνικό Δημόσιο, όπως προβλέπει το Σύνταγμα και η αρχαιολογική νομοθεσία. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η αξιοποίηση των εσόδων θα επιτρέψει την αναβάθμιση των υπηρεσιών που προσφέρονται στους επισκέπτες και τη βελτίωση των υποδομών σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους.
Η αντιπολίτευση, ωστόσο, εκτιμά ότι η δημιουργία της Hellenic Heritage μεταβάλλει τη φιλοσοφία διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για ενίσχυση της εμπορικής λογικής στη λειτουργία των αρχαιολογικών χώρων, υποστηρίζοντας ότι ο πολιτισμός αποτελεί δημόσιο αγαθό. Το ΚΚΕ κατηγόρησε την κυβέρνηση για περαιτέρω εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ εξέφρασε επιφυλάξεις για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων στη νέα εταιρεία και τις συνέπειες που μπορεί να έχει στη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης των μνημείων.
Η συζήτηση στη Βουλή ξεπέρασε τις δώδεκα ώρες και ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις γύρω από τον ρόλο του κράτους στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Για την κυβέρνηση, η νέα εταιρεία αποτελεί διοικητικό εργαλείο που θα συμβάλει στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών και στην καλύτερη αξιοποίηση των εσόδων. Για την αντιπολίτευση, όμως, η επιλογή αυτή δημιουργεί ανησυχίες ότι η οικονομική διάσταση θα αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα στη λειτουργία αρχαιολογικών χώρων και μουσείων.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η κυβέρνηση παρουσίασε ακόμη στοιχεία σύμφωνα με τα οποία τα έσοδα του ΟΔΑΠ έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ από το 2019 έχουν εγκαινιαστεί 34 νέα μουσεία και έχουν ενταχθεί νέοι ελληνικοί χώροι και μνημεία στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Με την ψήφιση του νομοσχεδίου, το νέο πλαίσιο τίθεται πλέον σε εφαρμογή. Το κατά πόσο η Hellenic Heritage θα οδηγήσει σε αποτελεσματικότερη διαχείριση των πολιτιστικών υποδομών ή θα επιβεβαιώσει τις ανησυχίες που διατυπώθηκαν κατά τη συζήτηση, είναι ένα ζήτημα που θα κριθεί από τον τρόπο εφαρμογής του στην πράξη.
