Οι πρόσφατες εξαγγελίες της κυβέρνησης για την επιστολική ψήφο και τη δημιουργία ειδικής εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού παρουσιάζονται ως ιστορικές αποφάσεις για την ενίσχυση της δημοκρατίας και τη σύνδεση της Ελλάδας με την ομογένεια. Στα λόγια, όλα ακούγονται σωστά και ωραία. Στην πράξη, όμως, γεννιέται ένα εύλογο ερώτημα.
Γιατί να πάει να ψηφίσει ο ομογενής, όταν το ίδιο το ελληνικό κράτος δυσκολεύεται να τον εξυπηρετήσει για τα στοιχειώδη;
Οι Έλληνες του εξωτερικού δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν το αυτονόητο. Να μπορούν να εξυπηρετούνται από τα προξενεία και τις πρεσβείες χωρίς ατελείωτη ταλαιπωρία, καθυστερήσεις μηνών ή και ετών και διαδικασίες που μοιάζουν βγαλμένες από άλλη εποχή. Ραντεβού που κλείνονται μετά από έξι ή οκτώ μήνες, πιστοποιητικά που καθυστερούν υπερβολικά, πράξεις ληξιαρχείου, πληρεξούσια, στρατολογικά και φορολογικά ζητήματα που απαιτούν αλλεπάλληλες επισκέψεις ή ταξίδια χιλιάδων χιλιομέτρων.
Αυτά τα προβλήματα δεν είναι θεωρητικά. Καταγράφονται εδώ και χρόνια σε δημοσιεύματα, σε καταγγελίες ομογενειακών οργανώσεων και στην καθημερινή εμπειρία χιλιάδων Ελλήνων σε Καναδά, ΗΠΑ, Αυστραλία και Ευρώπη. Κι όμως, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άλυτα. Οι διαδικασίες παραμένουν μακρόχρονες, το προσωπικό συχνά ανεπαρκές και η ψηφιοποίηση αποσπασματική.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για την ψήφο των αποδήμων μοιάζει σε πολλούς με πολιτική βιτρίνα. Όχι επειδή η ψήφος δεν είναι σημαντική, είναι. Αλλά γιατί προηγείται η καθημερινότητα. Όταν ένας ομογενής αισθάνεται ότι το ελληνικό κράτος τον αντιμετωπίζει ως πολίτη δεύτερης κατηγορίας, όταν δυσκολεύεται να εξυπηρετηθεί για βασικά δικαιώματα και υποχρεώσεις, τότε η κάλπη χάνει το νόημά της.
Το μήνυμα που λαμβάνουν πολλοί είναι απλό και σκληρό. «Σε θυμόμαστε όταν είναι ώρα για ψήφους, αλλά σε ξεχνάμε όταν ζητάς εξυπηρέτηση». Κι αυτό δεν χτίζει εμπιστοσύνη. Χτίζει απογοήτευση.
Αν η πολιτεία θέλει πραγματικά να φέρει τους Έλληνες του εξωτερικού πιο κοντά, ο δρόμος είναι ξεκάθαρος. Πρώτα λειτουργικά προξενεία, με επαρκές προσωπικό και γρήγορες διαδικασίες. Πρώτα ουσιαστική ψηφιοποίηση υπηρεσιών. Πρώτα σεβασμός στην καθημερινότητα του ομογενή που εργάζεται, πληρώνει φόρους, διατηρεί δεσμούς με την Ελλάδα και θέλει να νιώθει ισότιμος πολίτης.
Και μετά, ναι, ας μιλήσουμε για ψήφο, για εκπροσώπηση και για δημοκρατία. Γιατί χωρίς λύσεις στα βασικά, όλες οι μεγάλες εξαγγελίες κινδυνεύουν να εκληφθούν ως «φύκια για μεταξωτές κορδέλες». Και τότε, η αντίδραση της ομογένειας δεν θα είναι συμμετοχή, αλλά αποχή. Και, πολιτικά, αυτό μεταφράζεται σε ένα ηχηρό «μαύρο δαγκωτό».
Οι Έλληνες του εξωτερικού είναι Έλληνες. Όχι μόνο στην κάλπη, αλλά κάθε μέρα.
