Αντιδράσεις για το «ψηφιακό συμβόλαιο» και τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Μεταβίβασης Ακινήτων – Αβεβαιότητα τουλάχιστον μέχρι τον Ιούνιο
Σε καθεστώς παρατεταμένης αναστάτωσης εξακολουθεί να βρίσκεται η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα, καθώς οι συμβολαιογράφοι συνεχίζουν την επ’ αόριστον αποχή τους από βασικές συμβολαιογραφικές πράξεις, με το αδιέξοδο να παραμένει και τις επόμενες εβδομάδες, τουλάχιστον μέχρι τον Ιούνιο, οπότε αναμένεται νέα αξιολόγηση της κατάστασης από τους επαγγελματικούς συλλόγους.
Η αποχή αφορά κυρίως μεταβιβαστικά συμβόλαια, προσύμφωνα αγοραπωλησιών και διαδικασίες πλειστηριασμών, προκαλώντας σημαντικές καθυστερήσεις σε χιλιάδες υποθέσεις πολιτών, επενδυτών και επαγγελματιών της αγοράς ακινήτων.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η εφαρμογή του «Ηλεκτρονικού Φακέλου Μεταβίβασης Ακινήτων» και η προοπτική εισαγωγής του λεγόμενου «ψηφιακού συμβολαίου», με τους συμβολαιογράφους να εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται η εφαρμογή του νέου συστήματος.
Οι συμβολαιογράφοι υποστηρίζουν ότι το συμβόλαιο δεν μπορεί να μετατραπεί σε μία τυποποιημένη ηλεκτρονική διαδικασία «συμπλήρωσης πεδίων», καθώς πρόκειται για σύνθετο νομικό κείμενο που απαιτεί εξατομικευμένο έλεγχο, φυσική παρουσία και διασφάλιση της εγκυρότητας των συναλλαγών. Παράλληλα εκφράζουν ανησυχίες για ζητήματα ασφάλειας δεδομένων, ευθύνης και προστασίας των συναλλασσομένων.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης επιμένει ότι η ψηφιοποίηση των μεταβιβάσεων θα μειώσει δραστικά τη γραφειοκρατία και θα επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες, με στόχο οι αγοραπωλησίες να ολοκληρώνονται ακόμη και μέσα σε μία ημέρα. Ωστόσο, οι συμβολαιογράφοι υποστηρίζουν ότι το υπάρχον πλαίσιο δεν παρέχει ακόμη τις αναγκαίες εγγυήσεις για ασφαλείς συναλλαγές.
Η αποχή έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην κτηματαγορά, καθώς χιλιάδες μεταβιβάσεις ακινήτων, γονικές παροχές, δωρεές και επενδυτικές συμφωνίες έχουν «παγώσει», δημιουργώντας αβεβαιότητα τόσο σε ιδιώτες όσο και σε επαγγελματίες του real estate. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, επηρεάζονται δεκάδες χιλιάδες εκκρεμείς πράξεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Παράλληλα, αυξάνονται οι φόβοι ότι η παρατεταμένη αποχή μπορεί να επηρεάσει ακόμη περισσότερο την αγορά ακινήτων ενόψει της θερινής περιόδου, κατά την οποία παραδοσιακά αυξάνεται η κινητικότητα σε αγοραπωλησίες, γονικές παροχές και επενδύσεις. Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει και για περιπτώσεις αγοραστών που κινδυνεύουν να χάσουν τραπεζικές προθεσμίες, εγκρίσεις στεγαστικών δανείων ή επενδυτικά χρονοδιαγράμματα που συνδέονται με προγράμματα αξιοποίησης ακινήτων και Golden Visa.
Παρά την αποχή, ορισμένες πράξεις εξακολουθούν να πραγματοποιούνται κανονικά. Εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, αποδοχές κληρονομιάς, διαθήκες, πληρεξούσια, ένορκες βεβαιώσεις, δηλώσεις φόρου κληρονομιάς και άλλες πάγιες συμβολαιογραφικές πράξεις που δεν συνδέονται άμεσα με μεταβίβαση ακινήτων.
Οι επαγγελματικοί φορείς των συμβολαιογράφων εμφανίζονται αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις έως ότου υπάρξουν σαφείς δεσμεύσεις από την Πολιτεία για τροποποιήσεις στο πλαίσιο εφαρμογής του ψηφιακού συμβολαίου και του ηλεκτρονικού φακέλου μεταβίβασης.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι αν δεν υπάρξει συμφωνία μέσα στις επόμενες εβδομάδες, η αποχή ενδέχεται να παραταθεί και μετά τον Ιούνιο, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο την αβεβαιότητα στην αγορά ακινήτων και προκαλώντας επιπλέον πίεση σε αγοραστές, πωλητές, επενδυτές και επαγγελματίες του κλάδου.
