Έντονη διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται γύρω από το Κυπριακό, με τα Ηνωμένα Έθνη να επιδιώκουν τη δημιουργία των προϋποθέσεων για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και τη σύγκληση νέας άτυπης διευρυμένης διάσκεψης τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που παρουσιάστηκαν κατά τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου στην Κύπρο, στόχος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Antonio Guterres, είναι μια νέα συνάντηση σε σχήμα 5+1, η οποία εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί στη Γενεύη στα τέλη Ιουλίου και θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας μετά από χρόνια αδιεξόδου.
Κεντρικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, María Ángela Holguín, η οποία αναμένεται να συναντηθεί εντός των επόμενων ημερών με τον Antonio Guterres στη Νέα Υόρκη προκειμένου να αξιολογήσουν τα αποτελέσματα των επαφών που πραγματοποιήθηκαν τους τελευταίους μήνες και να καθορίσουν τα επόμενα βήματα.
Αμέσως μετά, η Holguín θα μεταβεί στις Βρυξέλλες, όπου έχει προγραμματισμένη συνάντηση με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια για συνάντηση και με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen.
Οι εξελίξεις αυτές επιβεβαιώνουν τον αυξημένο ρόλο που επιθυμεί να διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση στη νέα προσπάθεια για το Κυπριακό. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρθηκαν στην κυπριακή πολιτική ηγεσία, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ θεωρεί ότι η παρουσία της ΕΕ σε μια νέα διεθνή διάσκεψη θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία προϋποθέσεων προόδου.
Η προσέγγιση αυτή φαίνεται να διαφοροποιείται σε σχέση με προηγούμενες προσπάθειες, καθώς τα Ηνωμένα Έθνη αποδίδουν πλέον μεγαλύτερη βαρύτητα στον ευρωπαϊκό παράγοντα και στις δυνατότητες που δημιουργούνται μέσα από τη σύνδεση των εξελίξεων στο Κυπριακό με τις ευρωτουρκικές σχέσεις.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται ζητήματα που ενδιαφέρουν άμεσα την Άγκυρα, όπως η απελευθέρωση των θεωρήσεων εισόδου για Τούρκους πολίτες, η επικαιροποίηση της τελωνειακής ένωσης ΕΕ–Τουρκίας και η συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά αμυντικά και εξοπλιστικά προγράμματα. Ωστόσο, η Λευκωσία διατηρεί ισχυρή διαπραγματευτική θέση, ιδιαίτερα στο θέμα της τελωνειακής ένωσης, καθώς η Τουρκία εξακολουθεί να μην εκπληρώνει πλήρως τις υποχρεώσεις της έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Παράλληλα, ο ΟΗΕ φαίνεται να εξετάζει τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου συζήτησης που θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για επανέναρξη των συνομιλιών. Αν και δεν γίνεται λόγος για επανάληψη του γνωστού «Πλαισίου Γκουτέρες», πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται η κατάρτιση νέου εγγράφου που θα επιχειρεί να γεφυρώσει τις υφιστάμενες διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών.
Ένα από τα ζητήματα που εξακολουθούν να προκαλούν δυσκολίες αφορά την καταγραφή των συγκλίσεων που επιτεύχθηκαν κατά τις προηγούμενες διαπραγματεύσεις. Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδιώκει την καταγραφή όλων των συγκλίσεων που καταγράφηκαν μέχρι και τη Διάσκεψη του Κραν Μοντανά το 2017, ενώ η τουρκική πλευρά εμφανίζεται πιο επιφυλακτική ως προς την αποδοχή αυτής της προσέγγισης.
Μετά τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνεχείς επαφές με τα Ηνωμένα Έθνη σε όλα τα επίπεδα, με στόχο τη σύγκληση μιας άτυπης διευρυμένης συνάντησης το συντομότερο δυνατόν.
Η νέα κινητικότητα καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Antonio Guterres εισέρχεται στους τελευταίους μήνες της θητείας του ως Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ. Πολλοί διπλωματικοί παρατηρητές θεωρούν ότι επιθυμεί να αξιοποιήσει το χρονικό διάστημα που απομένει για να επιχειρήσει μια νέα ουσιαστική πρωτοβουλία στο Κυπριακό, ένα ζήτημα με το οποίο έχει ασχοληθεί προσωπικά και σε βάθος κατά τα προηγούμενα χρόνια.
Παρά τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν, τόσο η Λευκωσία όσο και τα Ηνωμένα Έθνη εμφανίζονται αποφασισμένα να αξιοποιήσουν το παράθυρο ευκαιρίας που διαμορφώνεται, με στόχο τη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέψουν την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
