Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την έναρξη του διαλόγου για μια νέα Συνταγματική Αναθεώρηση, περιγράφοντάς την ως «γενναία» και «τολμηρή». Πρόκειται για μια διαδικασία που, όπως τονίζει, δεν αφορά μόνο τα κόμματα, αλλά συνολικά τη δημόσια ζωή και τελικά τον ίδιο τον πολίτη.
Στο μήνυμά του επισημαίνει ότι το Σύνταγμα του 1975 υπήρξε θεμέλιο πολιτικής σταθερότητας για περισσότερα από 50 χρόνια, κατοχυρώνοντας βασικές αρχές όπως οι ελεύθερες εκλογές, η λαϊκή κυριαρχία και τα ατομικά δικαιώματα. Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι πρόκειται για ένα «ζωντανό» κείμενο, το οποίο προσαρμόστηκε στον χρόνο μέσα από ερμηνείες και εφαρμογές. Ωστόσο, υποστηρίζει ότι περάσαμε πλέον στον 20ό αιώνα και δεν απαντά επαρκώς στις προκλήσεις του σήμερα.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, ο κόσμος του 2026 είναι πολύ διαφορετικός. Η τεχνητή νοημοσύνη, η κλιματική κρίση, η ανάγκη για αποτελεσματικό κράτος και οι πιέσεις στη δημοσιονομική σταθερότητα απαιτούν πιο σύγχρονες και ξεκάθαρες συνταγματικές ρυθμίσεις. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση ξεκινά τη συζήτηση πρώτα μέσα στη Νέα Δημοκρατία, ζητώντας τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής της Ομάδας, με στόχο να διαμορφωθεί ολοκληρωμένη εισήγηση μέσα στον Μάρτιο.
Στον πυρήνα των προτάσεων που θέτει στο τραπέζι βρίσκονται ορισμένα κομβικά ζητήματα. Ένα από αυτά είναι η αλλαγή του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών, ώστε να υπάρχει ουσιαστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών και ενίσχυση της λογοδοσίας. Ο πρωθυπουργός δηλώνει ότι υποστηρίζει αυτή την αλλαγή εδώ και δεκαετίες, θεωρώντας τη κρίσιμη για την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη λειτουργία του κράτους. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλά για ανάγκη αντιμετώπισης του «βαθέος κράτους», συνδέοντας μια φιλική και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση με τη διαρκή αξιολόγηση. Παράλληλα, σημειώνει ότι η έννοια της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων πρέπει να επαναπροσδιοριστεί σε νέα βάση, ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα χωρίς να υπονομεύεται ο θεσμικός ρόλος του Δημοσίου.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης η άρση του συνταγματικού περιορισμού στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, καθώς και η ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης μέσω μεγαλύτερης συμμετοχής των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων. Παράλληλα, προτείνεται η καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με στόχο την προστασία του θεσμού από μικροκομματικές πιέσεις.
Ο πρωθυπουργός αναφέρεται ακόμη στην ανάγκη να υπάρξουν συνταγματικές δικλίδες που θα διασφαλίζουν μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία και συνέπεια στη διακυβέρνηση, ώστε η χώρα να μην επιστρέψει, όπως λέει, σε πρακτικές λαϊκισμού που στο παρελθόν είχαν βαρύ κόστος.
Κλείνοντας, απευθύνει πρόσκληση σε κόμματα και πολίτες για έναν ουσιαστικό και εποικοδομητικό διάλογο, με στόχο ευρύτερες συναινέσεις και όχι στενές κομματικές σκοπιμότητες. Όπως υπογραμμίζει, το ίδιο το Σύνταγμα απαιτεί συνεργασία για να γίνουν μεγάλες αλλαγές και εκφράζει την ελπίδα ότι η διαδικασία της Αναθεώρησης θα λειτουργήσει ως απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα αντιπαράθεση που χαρακτηρίζει συχνά το πολιτικό σύστημα.
