3–5 ημέρες για επιστροφή στις συνομιλίες, αλλιώς τέλος η εκεχειρία
Σε κρίσιμη καμπή εισέρχονται οι σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να δίνει ένα αυστηρό χρονικό περιθώριο στην Τεχεράνη για να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά η εκεχειρία που βρίσκεται σε ισχύ θα λήξει. Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να διατηρήσει την παύση των εχθροπραξιών μόνο για λίγες ακόμη ημέρες.
Αμερικανικές πηγές αναφέρουν ότι ο Τραμπ προσανατολίζεται σε μια σύντομη παράταση της εκεχειρίας, διάρκειας τριών έως πέντε ημερών, προκειμένου να δοθεί χρόνος στην ιρανική πλευρά να διαμορφώσει ενιαία στάση. Η παράταση αυτή δεν θεωρείται δεδομένη ούτε ανοιχτή χρονικά, αλλά συνδέεται άμεσα με την προθυμία της Τεχεράνης να επανέλθει ουσιαστικά στις συνομιλίες.
Παράλληλα, στην Ουάσιγκτον εκτιμάται ότι, παρά τη φθορά των τελευταίων μηνών, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για μια συμφωνία που θα αφορά τόσο τον τερματισμό της σύγκρουσης όσο και τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Κεντρικό εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις φαίνεται να είναι η βαθιά εσωτερική αστάθεια στο Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν διαπιστώσει σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των πολιτικών διαπραγματευτών και των στρατιωτικών κέντρων ισχύος.
Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί εμφανίζεται να κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση από τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι διατηρούν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις και σε ορισμένες περιπτώσεις φέρονται να υπονομεύουν διπλωματικές πρωτοβουλίες. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη μειωμένη δημόσια παρουσία της ανώτατης ηγεσίας, γεγονός που ενισχύει την εικόνα απουσίας συντονισμού.
Η εσωτερική αυτή ρήξη έγινε πιο εμφανής μετά τον πρώτο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, όταν στρατιωτικοί κύκλοι φέρονται να απέρριψαν βασικά σημεία που είχαν συζητηθεί από την ίδια την ιρανική διαπραγματευτική ομάδα. Παράλληλα, κινήσεις όπως η ανακοίνωση για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ δεν εφαρμόστηκαν στην πράξη, αποκαλύπτοντας τα όρια της πολιτικής ηγεσίας.
Δυτικές διπλωματικές πηγές εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο υπάρχει σήμερα στην Τεχεράνη ένα πρόσωπο ή ένας μηχανισμός που να μπορεί να εγκρίνει και να επιβάλει μια συνολική συμφωνία. Η κατάσταση αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, και στην απώλεια κομβικών προσώπων που στο παρελθόν διασφάλιζαν τη συνοχή στη λήψη αποφάσεω
Ο αντικαταστάτης τους, σύμφωνα με εκτιμήσεις αξιωματούχων, δεν έχει κατορθώσει να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας, αφήνοντας τη χώρα σε κατάσταση εσωτερικής αβεβαιότητας.
Στο μεταξύ, οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται με τη συμβολή μεσολαβητών, κυρίως από το Πακιστάν, που επιχειρούν να επαναφέρουν τις δύο πλευρές στο τραπέζι των συνομιλιών. Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, εκφράζοντας ανησυχία για τις επιπτώσεις που θα είχε μια νέα κλιμάκωση στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Παρά τις πιέσεις, ο Τραμπ φέρεται να επιδιώκει την αποφυγή νέας στρατιωτικής εμπλοκής, εκτιμώντας ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη φτάσει κοντά στα όρια των στρατιωτικών τους επιλογών. Ωστόσο, εάν δεν υπάρξει ανταπόκριση από την ιρανική πλευρά εντός του χρονικού πλαισίου που έχει τεθεί, η στρατιωτική επιλογή επανέρχεται στο προσκήνιο.
Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται καθοριστικές. Εάν η Τεχεράνη καταφέρει να ξεπεράσει τις εσωτερικές της αντιθέσεις και να επανέλθει σε ουσιαστικό διάλογο, η εκεχειρία μπορεί να παραταθεί και να ανοίξει ο δρόμος για συμφωνία. Σε αντίθετη περίπτωση, το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτό, με απρόβλεπτες συνέπειες για την περιφερειακή και διεθνή σταθερότητα.
