Λιγότερη ταλαιπωρία αναμένεται να έχουν πλέον πολίτες και επιχειρήσεις στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο, καθώς καταργείται η υποχρέωση προσκόμισης 25 από τα συνηθέστερα δικαιολογητικά που μέχρι σήμερα απαιτούσαν οι δημόσιες υπηρεσίες. Αντί να τα αναζητούν οι ίδιοι οι ενδιαφερόμενοι, τα περισσότερα στοιχεία θα αντλούνται ηλεκτρονικά από τις αρμόδιες υπηρεσίες ή θα αρκεί η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης όπου αυτό προβλέπεται.
Η αλλαγή προβλέπεται στον νόμο 5293/2026 και αφορά περίπου τέσσερις στις δέκα διοικητικές διαδικασίες που σήμερα απαιτούν την υποβολή δικαιολογητικών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, η νέα διαδικασία αναμένεται να οδηγήσει στην κατάργηση περισσότερων από 42,5 εκατομμυρίων πιστοποιητικών κάθε χρόνο, περιορίζοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία.
Ανάμεσα στα έγγραφα που δεν θα χρειάζεται πλέον να προσκομίζουν οι πολίτες περιλαμβάνονται η ληξιαρχική πράξη γέννησης, γάμου και θανάτου, το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, η βεβαίωση μόνιμης κατοικίας, το αντίγραφο ποινικού μητρώου, τίτλοι σπουδών, καθώς και η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, όπου προβλέπεται αυτεπάγγελτη αναζήτηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αλλαγές και για τις κληρονομικές υποθέσεις, καθώς μεταξύ των πιστοποιητικών που θα αναζητούν πλέον απευθείας οι υπηρεσίες περιλαμβάνονται, σε αρκετές διαδικασίες, το πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης, το πιστοποιητικό περί αποποίησης ή μη κληρονομιάς και το πιστοποιητικό περί μη αμφισβήτησης κληρονομικού δικαιώματος. Πρόκειται για έγγραφα που μέχρι σήμερα απαιτούσαν χρόνο και συντονισμό από τους πολίτες, ιδιαίτερα όταν βρίσκονταν στο εξωτερικό.
Οι αλλαγές θα εφαρμοστούν σε δεκάδες υπηρεσίες του Δημοσίου. Για παράδειγμα, στις αιτήσεις για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου δεν θα απαιτείται πλέον η προσκόμιση ληξιαρχικών πράξεων γάμου και θανάτου ούτε του πιστοποιητικού εγγυτέρων συγγενών, καθώς τα στοιχεία θα αναζητούνται απευθείας από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Αντίστοιχες απλουστεύσεις προβλέπονται σε διαδικασίες της ΔΥΠΑ, στην εκπαίδευση, στην αδειοδότηση δομών παιδικής προστασίας, αλλά και στη λειτουργία γυμναστηρίων και αθλητικών σχολών.
Οι αλλαγές αναμένεται να διευκολύνουν και τους Έλληνες του εξωτερικού που χρειάζεται να διεκπεραιώσουν διοικητικές υποθέσεις στην Ελλάδα. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν θα απαιτείται πλέον να αναζητούν ή να αποστέλλουν πιστοποιητικά από διαφορετικές υπηρεσίες, καθώς η διασταύρωση των στοιχείων θα γίνεται ηλεκτρονικά από το ίδιο το Δημόσιο.
Η επιτυχία του νέου συστήματος θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι δημόσιες υπηρεσίες θα αξιοποιήσουν στην πράξη τη δυνατότητα αυτεπάγγελτης αναζήτησης των στοιχείων. Αν αυτό εφαρμοστεί όπως προβλέπεται, οι πολίτες θα χρειάζεται να αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στη συγκέντρωση δικαιολογητικών και περισσότερες υποθέσεις θα ολοκληρώνονται χωρίς τις καθυστερήσεις που προκαλούσε μέχρι σήμερα η γραφειοκρατία.
