Μία σημαντική αλλαγή στο σύστημα τοπικής αυτοδιοίκησης του Οντάριο βρίσκεται πλέον προ των πυλών, καθώς το κοινοβούλιο της επαρχίας ενέκρινε το νομοσχέδιο Bill 9, το οποίο για πρώτη φορά δίνει τη δυνατότητα απομάκρυνσης δημοτικών συμβούλων που εμπλέκονται σε σοβαρά παραπτώματα.
Το λεγόμενο Municipal Responsibility Act πέρασε την τρίτη και τελική ανάγνωση στο Queen’s Park με συντριπτική πλειοψηφία 110 ψήφων υπέρ και μόλις μία κατά. Απομένει πλέον μόνο η τυπική επικύρωση από τον Lieutenant Governor ώστε να τεθεί επίσημα σε ισχύ πριν από τις επόμενες δημοτικές εκλογές του 2026.
Το νομοσχέδιο προωθήθηκε από τον υπουργό Δημοτικών Υποθέσεων Rob Flack και θεωρείται η πιο ουσιαστική προσπάθεια των τελευταίων ετών για την αντιμετώπιση σοβαρών περιστατικών ανάρμοστης συμπεριφοράς στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Μέχρι σήμερα, ακόμη και σε περιπτώσεις σοβαρών καταγγελιών για παρενόχληση, διακρίσεις ή κατάχρηση εξουσίας, τα δημοτικά συμβούλια δεν είχαν τη δυνατότητα να απομακρύνουν αιρετούς από το αξίωμά τους. Οι κυρώσεις περιορίζονταν κυρίως σε περικοπές μισθών ή προσωρινές πειθαρχικές ποινές.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι καταγγελίες θα εξετάζονται αρχικά από τον τοπικό Integrity Commissioner κάθε δήμου. Εάν διαπιστωθεί σοβαρή παραβίαση του κώδικα δεοντολογίας, η υπόθεση θα παραπέμπεται στον Integrity Commissioner του Οντάριο για δεύτερη αξιολόγηση. Εφόσον και ο επαρχιακός φορέας εισηγηθεί αποπομπή, τότε το θέμα θα επιστρέφει στο δημοτικό συμβούλιο για τελική ψηφοφορία μέσα σε διάστημα 30 ημερών.
Ωστόσο, για να απομακρυνθεί τελικά ένας δημοτικός σύμβουλος θα απαιτείται ομόφωνη απόφαση όλων των υπολοίπων μελών του συμβουλίου που δεν εμπλέκονται στην υπόθεση, πρόβλεψη που ήδη προκαλεί έντονες αντιδράσεις.
Επικριτές του νομοσχεδίου υποστηρίζουν ότι το κριτήριο της ομοφωνίας καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την πραγματική αποπομπή αιρετών, ακόμη και σε σοβαρές περιπτώσεις παραβιάσεων. Η Catherine McKenney από το Οντάριο New Democratic Party έκανε λόγο για ένα σύστημα που εξακολουθεί να δημιουργεί εμπόδια στη λογοδοσία, υποστηρίζοντας ότι αρκεί μία μόνο αρνητική ψήφος ώστε να αποτραπεί η απομάκρυνση ενός συμβούλου.
Η συζήτηση γύρω από το Bill 9 αναζωπυρώθηκε ιδιαίτερα λόγω της πολύκροτης υπόθεσης του πρώην δημοτικού συμβούλου της Οττάβα Rick Chiarelli, εναντίον του οποίου είχαν διατυπωθεί σοβαρές καταγγελίες για παρενόχληση γυναικών που εργάζονταν στο γραφείο του. Παρά τις εκθέσεις του Integrity Commissioner εκείνη την περίοδο, το δημοτικό συμβούλιο της Οττάβα δεν είχε τη νομική εξουσία να τον απομακρύνει από το αξίωμά του.
Η κυβέρνηση του Doug Ford υποστηρίζει ότι ο νέος νόμος ενισχύει τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη των πολιτών στην τοπική αυτοδιοίκηση, ενώ δημοτικοί υπάλληλοι και οργανώσεις εργαζομένων υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι απαιτούνταν ισχυρότερα εργαλεία για την αντιμετώπιση καταγγελιών που σχετίζονται με παρενόχληση και κατάχρηση εξουσίας.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας των δημοτικών συμβουλίων σε ολόκληρο το Οντάριο, ανοίγοντας παράλληλα νέα συζήτηση γύρω από τα όρια της πολιτικής λογοδοσίας στην τοπική αυτοδιοίκηση.
