Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την έναρξη ενός εθνικού διαλόγου για το λεγόμενο Εθνικό Απολυτήριο, δηλαδή για μια συνολική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του Λυκείου και στη σημασία του απολυτηρίου. Ο στόχος, όπως δηλώνεται, είναι το Λύκειο να πάψει να είναι μόνο ένας «προθάλαμος» για τις Πανελλαδικές και να αποκτήσει ξανά ουσιαστικό εκπαιδευτικό ρόλο, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής.
Τι ανακοίνωσε η κυβέρνηση
Ο διάλογος θα ξεκινήσει επίσημα στη Βουλή και θα διαρκέσει περίπου εννέα μήνες. Στο τέλος του έτους αναμένεται, εφόσον υπάρξει σύγκλιση, να παρουσιαστεί νομοθετική πρόταση. Σύμφωνα με τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, α) Δεν επηρεάζονται οι σημερινοί μαθητές του Λυκείου ούτε της Γ΄ Γυμνασίου, β) Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται στο παρόν στάδιο, γ) Πιθανή εφαρμογή των αλλαγών τοποθετείται από την Α΄ Λυκείου το σχολικό έτος 2027-2028.
Ο διάλογος θα κινηθεί γύρω από πέντε βασικούς άξονες. Το περιεχόμενο των μαθημάτων, τη σχολική ζωή, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, τις υποδομές (κτίρια, ψηφιακά μέσα, εργαστήρια) και τον τρόπο διοίκησης του εκπαιδευτικού συστήματος. Στη διαδικασία θα συμμετέχουν πανεπιστημιακοί, εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων, αλλά και γονείς και μαθητές, ενώ προβλέπεται και ψηφιακή δημόσια διαβούλευση.
Η κυβέρνηση τονίζει ότι θέλει χρόνο, συναίνεση και ανοιχτό πνεύμα, χωρίς αιφνιδιασμούς, ώστε το Λύκειο να αποκτήσει αυτοτέλεια και να εφοδιάζει τους νέους με δεξιότητες χρήσιμες, είτε συνεχίσουν σε πανεπιστήμιο είτε ακολουθήσουν άλλη επαγγελματική πορεία.
Η θέση του ΠΑΣΟΚ
Το ΠΑΣΟΚ δηλώνει ότι θα συμμετάσχει στον διάλογο, αλλά κατηγορεί την κυβέρνηση ότι δίνει έμφαση στην επικοινωνία και όχι στην ουσία. Υπενθυμίζει ότι είχε ζητήσει εδώ και μήνες να ανοίξει ο διάλογος και εκφράζει ανησυχία πως, παρά τις διακηρύξεις, υπάρχουν ήδη «διαρροές» που προδιαγράφουν αποφάσεις.
Το κόμμα θέτει τρεις βασικές προτεραιότητες:
- Αναβάθμιση του Λυκείου και κατοχύρωση της μορφωτικής του αυτοτέλειας.
- Κατάργηση των Πανελλαδικών στη σημερινή τους μορφή, που θεωρεί άδικη.
- Μείωση του οικονομικού βάρους που σηκώνουν οι οικογένειες για την εκπαίδευση των παιδιών τους.
Η σκληρή κριτική του ΚΚΕ
Το ΚΚΕ απορρίπτει συνολικά τις εξαγγελίες, μιλώντας για «αντιπαιδαγωγικές αλλαγές». Εκτιμά ότι οι προτάσεις θα κάνουν το Γενικό Λύκειο πιο δύσκολο, θα ωθήσουν περισσότερους μαθητές σε πρόωρη κατάρτιση και θα ενισχύσουν την αγορά πιστοποιητικών και φροντιστηρίων, αυξάνοντας τις ανισότητες. Δηλώνει ότι θα κινητοποιηθεί ώστε οι αλλαγές να μην προχωρήσουν, προβάλλοντας την ανάγκη για ένα ενιαίο σχολείο γενικής παιδείας για όλους.
Οι ενστάσεις του ΣΥΡΙΖΑ
Ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί την κυβέρνηση για ασάφεια και «επικοινωνιακά πυροτεχνήματα». Υποστηρίζει ότι δεν έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένο σχέδιο πάνω στο οποίο να γίνει ουσιαστική συζήτηση και εκφράζει φόβους πως το Εθνικό Απολυτήριο μπορεί να οδηγήσει σε ένα νέο, πιο πιεστικό εξεταστικό σύστημα, που θα εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες.
Παράλληλα, δηλώνει ότι θα καταθέσει δική του πρόταση, η οποία προβλέπει την κατάργηση των Πανελλαδικών όπως ισχύουν σήμερα και την αντικατάστασή τους με ένα σύστημα που, όπως υποστηρίζει, θα διασφαλίζει ίσες ευκαιρίες και κοινωνική δικαιοσύνη.
Ο εθνικός διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο ξεκινά με υψηλές προσδοκίες αλλά και έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις. Το αν θα οδηγήσει σε μια ευρύτερα αποδεκτή μεταρρύθμιση ή σε έναν ακόμη κύκλο διαφωνιών, θα φανεί τους επόμενους μήνες.
